معرفی سفیر یا نمایندگی
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

جمهوري اسلامي ايران سعادت انسان دركل جامعه بشري را آرمان خود ميداند (قسمتی از اصل 154 قانون اساسی) 

     بنی آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند. ( گلستان سعدی)

 

 بسمه تعالی

سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

 

شالوده و کلید واژه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران منبعث از قانون اساسی این کشور را مواردی همچون حفظ کرامت و عزت انسانها، تحقق سعادت و رفاه بشری در کل جامعه جهانی در سایه صلح، امنیت، آزادی و برابری انسانها ، حفظ استقلال در چارچوب نفی سلطه جویی و سلطه پذیری تشکیل می دهند.

  

جمهوری اسلامی ایران موارد مهمی همچون حفظ استقلال ، آزادی و تمامیت ارضی را بر اساس سیاست مقابله با مداخلات بیگانه در حاکمیت ملی و امور داخلی و نیز عدم مداخله در امور داخلی دیگران، تلاش برای تامین صلح و امنیت منطقه و جهان دنبال می کند . همچنین حصول سعادت و رفاه بشریت را در گرو معنویات ، خودکفایی، میراث بشریت دانستن علوم و تکنولوژی روز می داند.

کلیات محوری سیاست خارجی فوق نه تنها در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به کررا مورد تاکید قرار گرفته است، بلکه در اعتقادات دینی و باورهای فرهنگی و عقلی جامعه ایرانی نیز امری مسلم و جزو هنجارهای اجتماعی و ارزشی می باشد از سوی دیگر جمهوری اسلامی ایران براساس قانون اساسی و نیز اعتقادات دینی و فرهنگی خود، پایبندی به تعهدات بین المللی و قراردادهای د و جانبه و چند جانبه را جزو اصول خود می داند.

  

با توجه به این مقدمه ،در اینجا نخست به تعدادی از اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که چارچوب سیاست خارجی این کشور را تعیین می کنند و بنحوی با چگونگی و ترسیم روابط خارجی کشور مرتبط است اشاره می شود و سپس خط مشی کلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران منبعث از این اصول به عنوان نتیجه ذکر می شود.

  

* اصل 2 بند ج- نفي هر گونه ستمگري و ستم‏كشي و سلطه‏گري و سلطه‏پذيري،

  

* اصل 3 بند 5- طرد كامل استعمار و جلوگيري از نفوذ اجانب.

  

* اصل 3 بند 11 - تقويت كامل بنيه دفاع ملي از طريق آموزش نظامي عمومي براي حفظ استقلال و تماميت ارضي و نظام اسلامي كشور.

  

*اصل 9 : "در جمهوري اسلامي ايران آزادي و استقلال و وحدت و تماميت اراضي كشور از يكديگر تفكيك ناپذيرند و حفظ آنها وظيفه دولت و آحاد ملت است. هيچ فرد يا گروه يا مقامي حق ندارد به نام استفاده از آزادي، به استقلال سياسي، فرهنگي، اقتصادي، نظامي و تماميت ارضي ايران كمترين خدشه‏اي وارد كند و هيچ مقامي حق ندارد به نام حفظ استقلال و تماميت ارضي كشور آزاديهاي مشروع را، هر چند با وضع قوانين و مقررات، سلب كند."

  

اصل 11 "به حكم آيه كريمه "ان هذه امتكم امه واحده و اناربكم فاعبدون" همه مسلمانان يك امت‏اند و دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است سياست كلي خود را بر پايه اإتلاف و اتحاد ملل اسلامي قرار دهد و كوشش دير به عمل آورد تا وحدت سياسي، اقتصادي و فرهنگي جهان اسلام را تحقق بخشد."

  

*اصل 14 "به حكم آيه شريفه "لاينهاكم‏الله عن‏الدين لم يقاتلوكم فيالدين و لم‏يخرجوكم‏ من دياركم‏ ان تبروهم و تقسطوااليهم ان‏الله يحب‏المقسطين" دولت جمهوري اسلامي ايران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غير مسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامي عمل نمايند و حقوق انساني آنان را رعايت كنند. اين اصل در حق كساني اعتبار دارد كه بر ضد اسلام و جمهوري اسلامي ايران توطئه و اقدام نكنند."

  

*اصل 15"زبان و خط رسمي و مشترك مردم ايران فارس است. اسناد و مكاتبات و متون رسمي و كتب درسي بايد با اين زبان و خط باشد ولي استفاده از زبانهاي محلي و قومي در مطبوعات و رسانه‏هاي گروهي و تدريس ادبيات آنها در مدارس، در كنار زبان فارسي آزاد است."

  

*اصل 19 "مردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند از حقوق مساوي برخوردارند و رنگ، نژاد، زبان و مانند اينها سبب امتياز نخواهد بود."

  

*اصل 26 "احزاب، جمعيت‏ها، انجمن‏هاي سياسي و صنفي و انجمنهاي اسلامي يا اقليتهاي ديني شناخته شده آزادند، مشروط به اين كه اصول استقلال، آزادي، وحدت ملي، موازين اسلامي و اساس جمهور اسلامي را نقض نكنند. هيچكس را نميتوان از شركت در آنها منع كرد يا به شركت در يكي از آنها مجبور ساخت." (در این اصل آزادی تشکیل احزاب، جمعیت ها، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن اسلامی یا اقلیت های دینی، مشروط به رعایت اموری از جمله استقلال کشور دانسته شده است.)

  

*اصل 41 "تابعيت كشور ايران حق مسلم هر فرد ايراني و دولت نميتواند از هيچ ايراني سلب تابعيت كند، مگر به درخواست خود او يا در صورتي كه به تابعيت كشور ديگري درآيد."

  

*اصل 42 "اتباع خارجه ميتوانند در حدود قوانين به تابعيت ايران در آيند و سلب تابعيت اينگونه اشخاص در صورتي ممكن است كه دولت ديگري تابعيت آنها را بپذيرد يا خود آنها درخواست كنند. "

  

*در اصل 43 ضمن تاکید بر استقلال وخودکفایی اقتصادی و رهایی از وابستگی به بیگانه، مقابله با هرگونه سلطه اقتصادي بيگانه بر اقتصاد كشور را مورد توجه خاص قرار می دهد...

  

*اصل 50 "در جمهوري اسلامي، حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسلهاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشدي داشته باشند، وظيفه عمومي تلقي ميگردد. از اين رو فعاليتهاي اقتصادي و غير آن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غير قابل جبران آن ملازمه پيدا كند، ممنوع است."

  

*اصل 67 "نمايندگان بايد در نخستين جلسه مجلس به ترتيب زير سوگند ياد كنند و متن قسم‏نامه را امضاء نمايند. بسم‏الله‏الرحمن‏الرحيم- من در برابر قرآن مجيد، به خداي قادر متعال سوگند ياد ميكنم .... در گفته‏ها و نوشته‏ها و اظهارنظرها، استقلال كشور و آزادي مردم و تأمين مصالح آنها را مد نظر داشته باشم." (همچنانکه ملاحظه می شود در این سوگندنامه نمایندگان مجلس بحث دفاع از استقلال کشور شدیدا مورد تاکید قرار گرفته است).

  

*اصل 77 "عهدنامه‏ها، مقاوله‏نامه‏ها، قراردادها و موافقت‏نامه‏‏هاي بين‏المللي بايد به تصويب مجلس شوراي اسلامي برسد. "

  

*اصل 78 "هر گونه تغيير در خطوط مرزي ممنوع است مگر اصلاحات جزيي با رعايت مصالح كشور، به شرط اين كه يك طرفه نباشد و به استقلال و تماميت ارضي كشور لطمه نزدن و به تصويب چهار پنجم مجموع نمايندگان مجلس شوراي اسلامي برسد. "

  

*اصل 81 " دادن امتياز تشكيل شركتها و موُسسات در امور تجارتي و صنعتي و كشاورزي و معادن و خدمات به خارجيان مطلقا ممنوع است."

  

*اصل 82 "استخدام كارشناسان خارجي از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصويب مجلس شوراي اسلامي.

  

*اصل 121 "رييس جمهور در مجلس شوراي اسلامي در جلسه‏اي كه با حضور رييس قوه قضاييه و اعضاي شوراي نگهبان تشكيل مي‏شود به ترتيب زير سوگند ياد ميكند و سوگندنامه را امضاء مينمايد.  بسم‏الله‏الرحمن‏الرحيم-  من به عنوان رييس جمهور در پيشگاه قرآن كريم و در برابر ملت ايران به خداوند قادر متعال سوگند ياد ميكنم كه ... در حراست از مرزها و استقلال سياسي و اقتصادي و فرهنگي كشور از هيچ اقدامي دريغ نورزم ... "

  

*اصل 143 "ارتش جمهوري اسلامي ايران پاسداري از استقلال و تماميت ارضي و نظام جمهوري اسلامي كشور را بر عهده دارد. "

  

*اصل 145 "هيچ فرد خارجي به عضويت در ارتش و نيروهاي انتظامي كشور پذيرفته نميشود. "

  

*اصل 146 "استقرار هر گونه پايگاه نظامي خارجي در كشور هر چند به عنوان استفاده‏هاي صلح‏آميز باشد ممنوع است."

  

*اصل 151 قانون اساسی دولت را موظف به فراهم نمودن برنامه و امکانات آموزش نظامی و دستیابی به آمادگی رزمی برای هر ایرانی بمنظور دفاع از کشور ، نموده است. به طوري كه همه افراد همواره توانايي دفاع مسلحانه از كشور و نظام جمهوري اسلامي ايران را داشته باشند، ولي داشتن اسلحه بايد با اجازه مقامات رسمي باشد.

  

*اصل 152 "سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران بر اساس نفي هر گونه سلطه‏جويي و سلطه‏پذيري، حفظ استقلال همه جانبه و تماميت ارضي كشور، دفاع از حقوق همه مسلمانان و عدم تعهد در برابر قدرت‏هاي سلطه‏گر و روابط صلح‏آميز متقابل با دول غير محارب استوار است. "

  

*اصل 153 "هر گونه قرارداد كه موجب سلطه بيگانه بر منابع طبيعي و اقتصادي، فرهنگ، ارتش و ديگر شإون كشور گردد ممنوع است. "

  

*اصل 154 "جمهوري اسلامي ايران سعادت انسان در كل جامعه بشري را آرمان خود ميداند و استقلال و آزادي و حكومت حق و عدل را حق همه مردم جهان ميشناسد. بنا بر اين در عين خودداري كامل از هر گونه دخالت در امور داخلي ملتهاي ديگر، از مبارزه حق‏طلبانه مستضعفين در برابر مستكبرين در هر نقطه از جهان حمايت ميكند. "

  

* اصل 155 "دولت جمهوري اسلامي ايران ميتواند به كساني كه پناهندگي سياسي بخواهند پناه دهد مگر اين كه بر طبق قوانين ايران خائن و تبهكار شناخته شوند. "

  

*اصل 176 به منظور تأمين منافع ملي و پاسداري از انقلاب اسلامي و تماميت ارضي و حاكميت ملي "شوراي عالي امنيت ملي" به رياست رييس جمهور، با وظايف زير تشكيل ميگرد.

1 - تعيين سياستهاي دفاعي - امنيتي كشور در محدوده سياستهاي كلي تعيين شده از طرف مقام رهبري. 2 - هماهنگ نمودن فعاليت‏هاي سياسي، اطلاعاتي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي در ارتباط با تدابير كلي دفاعي - امنيتي. 3 - بهره‏گيري از امكانات مادي و معنوي كشور براي مقابله با تهديدهاي داخلي و خارجي ( در اینجا فلسفه تشکیل شورای عالی امنیت ملی بیانگر اهمیت حفظ حکومت اسلامی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی بیان شده است.)

  

با عنایت به موارد فوق الاشاره از قانون اساسی ، خط مشی و اصول کلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را می توان در چند مورد زیر خلاصه کرد:

1- حفظ استقلال کشور در همه جوانب سیاسی، امنیتی، نظامی، اقتصادی ، فرهنگی و...

2- ممانعت از هرگونه دخالت بیگانگان در امور داخلی خود و محترم شمردن حق همه کشورها در تعیین سرنوشت خود ( نفی هرگونه سلطه جویی و سلطه پذیری )

3- به رسمیت شناختن استقلال و آزادی به عنوان حقوق همه مردم جهان

4 – تلقی سعادت انسان در کل جامعه بشری بعنوان آرمان خود،

5- - حمایت از تلاش های حق طلبانه ملل و دولتهایی که در برابر مستکبرین در همه جهان مقاومت می کنند. ( دفاع از حقوق مظلومان، مستضعفان و مسلمانان جهان)

6- احترام و پایبندی به قراردادها و معاهدات بین المللی

7-اعتقاد به حقوق برابر ملتها و کشورها و عدم تعهد در قبال قدرت های سلطه گر      

8- حل اختلافات بین المللی از طریق مسالمت آمیز و پذیرش حَکَمیت بر اساس حق و عدل

9- توسعه هر چه بیشتر روابط صلح آمیز و حسنه متقابل با دُوَل غیر محارب،

10- همکاری و مشارکت و ایفای نقش سازنده و فعال در تحولات بین المللی

11- توجه به مباحث محیط زیست جهانی و منطقه ای

12- دستاوردهای علمی و تکنولوژیکی بعنوان میراث مشترک بشری متعلق به تمام جوامع جهانی است و برای رسیدن به سعادت و تامین رفاه ملتها ضرورت دارد تا این دستاوردها در راستای اهداف صلح آمیز در اختیار همگان قرار گیرد

13- منع انعقاد قراردادهایی که می تواند سبب سلطه بیگانه بر کشور می گردد

14- رعایت عزت، حکمت و مصلحت در سیاست خارجی

رواديد الكترونيك | تماس با ما | ساعات كار اداري | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر